Blog Paul Ponsaers

Kinderen van Kinshasa - Januari 2009

Woensdag 5 november 2008 - Vannacht heeft Barack Obama de Amerikaanse verkiezingen gewonnen. Er is niet één Afrikaan op de campus van UNIKIN (Université de Kinshasa) die deze nacht niet voor de televisie heeft doorgebracht. De campus ligt op de heuvel langs de stad. Om 10.00h zal de doctoraatsverdediging van Joseph Mulamba Tshondo aanvangen. Het is broeierig heet, temidden van het regenseizoen. Zwaar. Zelfs de Afrikanen zweten in het kantoor van de rector onder hun vers geperste pakken. Helblauw zijn de toga's, met felgekleurde linten, met hoofddeksels in luipaardprint. De rector heet iedereen welkom, en de decaan van de faculteit stelt de juryleden voor.

 

Voorin zit Joseph, klein als hij is, wat gelaten af te wachten. Zijn doctoraat in de antropologie gaat over de straatkinderen in Kinshasa. Het is een turf van zowat 700 pagina's geworden, die ik met interesse en groeiend ontzag heb gelezen. Het is een kritisch verhaal over de onmacht van al die ngo's die er maar niet in slagen de eindeloos groeiende groep van straatkinderen te bieden waar zij recht op hebben.

 

Tot 14.30h zal de verdediging duren. Vier uur en half biedt Joseph weerwerk, drukt hij zijn geloof uit in de mogelijkheid om de uitzichtsloze situatie te keren, vecht hij als een leeuw om de jury te overtuigen van de toekomst van zijn stad. Hij deed gedurende jaren veldwerk bij de straatkinderen, kent ze haast allen bij naam en van velen kent hij hun achtergrond en geschiedenis. Hij praat afgemeten, met tomeloos respect voor de juryleden, maar terzelfdertijd met  zo'n gedrevenheid en wilskracht dat niemand kan weerstaan. Daags tevoren hebben we de voorverdediging gehad. Toen was hij nog wat bedeesd en bedremmeld. Vandaag is hij de situatie en zichzelf volkomen meester en bereid ver te gaan. Hij klaagt het misbruik aan, de corruptie, het laksisme. Hij neemt geen blad voor de mond, die kleine antropoloog. Recht-toe recht-aan, zonder de minste toegeving.

 

Joseph Mulamba Tshondo krijgt de titel van doctor in de antropologie met "grote onderscheiding". De rector trekt ook hem een helblauwe toga aan, incluis hoofddeksel met luipaardprint. Hij lacht zijn spierwitte tanden bloot, in dat gegroefde ebbenhouten gelaat.

 

En dan … zie ik ze zitten. Ze zijn met zijn acht, allen een prachtig pakje of kleedje aan in dezelfde felgekleurde Afrikaanse tinten. Acht gabbers die blinken van trots over hun vader. Van héél klein naar halfvolwassen. En dan begrijp ik pas waarom Joseph gedaan heeft wat hij heeft gedaan en de straatkinderen van Kinshasa ook tot de zijne heeft gemaakt.

 

Afrika is niet verloren. Er is hoop en daadkracht aanwezig. Wellicht zijn wij -Europeanen- te blind of te hautain geworden om dat te zien. Veel is er stuk, kapotgereten, inderdaad. Maar vergeet het dat Afrika geen toekomst heeft. Er groeit een nieuwe generatie van Afrikaanse intellectuelen, waar we het laatste nog niet van gezien hebben! Het zijn zij die Barack Obama vannacht hebben geadopteerd als uitdrukking van hun hoop …

 

[1] "Limites des approches de récupération et de réinsertion sociale des enfants de rue à Kinshasa - Plaidoyer pour une contextualisation de stratégies de réintégration durable" - door Joseph MULAMBA TSHONDO - Thesis met het oog op het bekomen van de graad van Doctor in de Antropologie, woensdag 5 november 2008 - Faculteit Sociale, Administratieve en Politieke Wetenschappen, Universiteit van Kinshasa - Promotor : Professeur Sylvain SHOMBA KINYAMBA (Universiteit van Kinshasa).